HEJ! DOŁĄCZ DO NAS!
  • Zapisy
  • Ludzie
  • Blog
  • Film
  • Multimedia
  • Kontakt
  • Wystawa
  • Zapisy
  • Ludzie
  • Blog
  • Film
  • Multimedia
  • Kontakt
  • Wystawa
Search

Załamanie podczas diety - jak sobie poradzić?

8/11/2021

 
Zdrowa dieta, która rozpoczyna się od poniedziałku, ale kończy się w środę kawałkiem pizzy — prawie każdy, kto zaczynał drogę do zmiany zachowań zdrowotnych, mierzył się z tym. Trudne chwile zdarzają się wszystkim, dlatego badacze z różnych dziedzin poświęcają sporo czasu na analizę tak ważnej umiejętności — podtrzymania zachowań prozdrowotnych.
W niniejszym artykułe zapoznamy się z: 
  • różnymi typami nawrotów podczas diety,
  • sposobami, które mogą ułatwić powrót do zbilansowanego trybu życia.  
​
Czym jest nawrót?
​
W języku angielskim często używane są dwa słowa, służące do określenia kryzysów podczas diety — lapse, co oznacza pojedyncze odstąpienie od wybranego sposobu odżywiania, oraz relapse, czyli nawrót. 
  • Podając przykład, można powiedzieć, że lapse to sytuacja, gdy w pracy był trudny dzień lub kolega zaprosił Cię na urodziny, co skutkowało zjedzeniem ciastka. Natychmiast po tej “chwili słabości” następuje powrót do diety.
  • Relapse z kolei wiąże się z myśleniem w kategoriach: “Skoro wczoraj zjadłem / zjadłam ciasto, to i tak z diety nic nie wyjdzie -- można sobie odpuścić zdrowe odżywianie”. Czyli relapse wytłumaczyć można jako całkowitą rezygnację z wybranej wcześniej diety.
Chwilowe załamanie się w trakcie diety wcale nie oznacza osobistej porażki, wręcz przeciwnie — jest naturalną częścią zmiany zachowań zdrowotnych. Warto jednak pilnować, aby nie pozwolić mniejszemu odstąpieniu od diety zamienić się w nawrót.
​

Co psychologia radzi robić po nawrocie?
​

1. Pauza na refleksję

Jednym z największych problemów nazwać można to, że czasami nawet nie przyznajemy się do nawrotu, unikając myślenia o tym. Skutkiem takiego unikania mogą być nieprzyjemne myśli i uczucia, które nierzadko wpływają też na nasze zachowanie. 
Pierwszym krokiem w przywróceniu równowagi jest zrobienie małej przerwy w ciągu dnia i zastanowienie się nad swoim samopoczuciem. Uświadomienie własnych uczuć może być pomocne w zapobieganiu pojawienia myśli oraz tworzenia przekonań o własnej bezradności na podstawie chwilowych i dość często nieodpowiadających rzeczywistości sądów. Warto pamiętać, że załamanie podczas diety nie jest końcem świata — jest to normalny proces wprowadzania zmian we własnym trybie życia.

Dobrym pomysłem jest zadanie sobie pytania — “Co sprawiło, że odstąpiłem / odstąpiłam od wybranego wcześniej sposobu odżywiania?”. 
  • Czy to była szczególna okazja -- urodziny bliskiej osoby, rodzinny obiad? Jeśli tak, czy to się wkrótce powtórzy? 
  • A może jadłem / jadłam z powodu presji społecznej, bo niegrzecznie byłoby odmówić? 
  • Czy zrezygnowałem / zrezygnowałam z przygotowania zdrowego posiłku, ponieważ mój dzień pracy trwał 10 godzin?

Znalezienie odpowiedzi na te pytania daje możliwość zaplanowania strategii skuteczniejszego radzenia sobie z podobnymi sytuacjami w przyszłości. Na przykład, jeśli przejadanie było związane z uczuciem głodu, to rozwiązaniem może być dostosowanie diety, wprowadzając zdrowe przekąski. Im więcej takich sytuacji przeanalizujemy, tym lepiej będziemy przygotowani na podobne wyzwania w przyszłości — każde załamanie ma swój potencjał rozwojowy.
​

Picture
Źródło: Canva
​

2. Zaplanowanie następnego dnia

Pamiętając o tym, by nie zamienić małego załamania w nawrót, warto zastanowić się, jaki będzie najskuteczniejszy plan powrotu do zbilansowanego odżywiania się. W tym mogłoby pomóc zrobienie listy taktyk, które do tej pory się sprawdziły. Może to obejmować planowanie posiłków, regularne zakupy zdrowego jedzenia lub prowadzenie dziennika żywności. Dobrym pomysłem jest zapisanie tych kroków w łatwo dostępnym miejscu, by mieć możliwość sięgnąć po listę w razie potrzeby.


Jakie są sposoby na zabezpieczenie przed kolejnym nawrotem?
​
1. Poznanie znaków ostrzegawczych

Sposobem na zabezpieczenie się przed ewentualnym załamaniem podczas diety jest również zastanowienie się nad znakami ostrzegawczymi, czyli tzw. “triggerami”, które poprzedzały przejadanie. Warto pomyśleć jakie sytuacje lub odczucia mogą doprowadzić do osłabienia samokontroli, zwracając uwagę zarówno na pozytywne, jak i negatywne wydarzenia — jakie okoliczności doprowadziły do kryzysu wcześniej?
W psychologii zdrowia wyróżnia się kilka rodzajów sytuacji, które mogą wiązać się z ryzykiem kryzysu podczas diety, są to m.in.: emocjonalne, rutynowe, społeczne. Korzystając z przykładów zamieszczonych poniżej, wyodrębnić można własne sytuacje wysokiego ryzyka:

Picture

2. Wyznaczenie zdrowych sposobów radzenia sobie

Następnym krokiem może być sporządzanie planu radzenia sobie z sytuacjami wysokiego ryzyka, tak aby nie stały się one nawrotami. Jak to zrobić? 
  • Przeanalizować wyodrębnione znaki ostrzegawcze (czyli “triggery”). 
  • Wymyślić rzeczy, które można zrobić zamiast przejadania.
  • Zapisać plan działania.
  • Trzymać go gdzieś pod ręką, by łatwo przypomnieć sobie w trudnej chwili.

Dobrze ułożony plan obejmuje podjęcie działań w celu zmiany sytuacji, swoich myśli i zachowań. Warto upewnić się, że plan jest konkretny i szczegółowy, aby udałoby się go zrealizować w sytuacji wysokiego ryzyka.
  • Na przykład: Jestem narażony/a na wysokie ryzyko załamania, gdy: …
    • Mój plan: ...

Prawdą jest, że zmierzenie się z nawrotami w podtrzymaniu zachowań prozdrowotnych często jest trudne i wyczerpujące. Jednak warto pamiętać, że każde załamanie na drodze do zmian trybu życia daje nam możliwość do rozwoju i lepszego zrozumienia siebie. 
​


​Autorka: Daryna Rubanets
​


Źródła:
  • Centers for Disease Control and Prevention. (2012). Lifestyle Coach Facilitation Guide: Post-Core. https://www.cdc.gov/diabetes/prevention/pdf/postcurriculum_session11.pdf 
  • Swencionis, C., Smith‐Wexler, L., Lent, M. R., Cimino, C., Segal‐Isaacson, C. J., Ginsberg, M., Caban‐Pocai, A., Wassertheil‐Smoller, S., Theodore, J. L., & Wylie‐Rosett, J. (2019). Triggers of Lapse and Relapse of Diet and Exercise in Behavioral Weight Loss. Obesity, 27(6), 888–893. https://doi.org/10.1002/oby.22437 
  • Watson, S. (2014). 11 Ways to Avoid a Binge Eating Relapse. https://www.webmd.com/mental-health/eating-disorders/binge-eating-disorder/features/binge-eating-relapse


Comments are closed.

    Autorki

    Iga Palacz
    Paulina Idziak 
    i Inni

    Archiwum

    December 2020
    September 2020
    August 2020
    July 2020
    June 2020
    May 2020
    April 2020

    Kategorie

    All
    Aktywność Fizyczna
    Sen
    Zdrowe Jedzenie

    RSS Feed

Picture
Copyright © 2020
  • Zapisy
  • Ludzie
  • Blog
  • Film
  • Multimedia
  • Kontakt
  • Wystawa